വാഷിംഗ്ടൺ/ടെഹ്റാൻ : ഗൾഫ് മേഖലയിൽ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ തുടരുന്നതിനിടെ, യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള വെടിനിർത്തൽ കരാർ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക്. ഏപ്രിൽ 8ന് നിലവിൽ വന്ന വെടിനിർത്തൽ കരാറിനെ വെല്ലുവിളിച്ച് ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം ആക്രമണങ്ങൾ ശക്തമാക്കിയതോടെ മേഖല വീണ്ടും യുദ്ധഭീതിയിലായിരിക്കുകയാണ്.
ഇറാനിയൻ തുറമുഖ നഗരമായ ബന്ദർ അബ്ബാസിലെ ഗ്രൗണ്ട് കൺട്രോൾ സൈറ്റ് ലക്ഷ്യമിട്ട് യുഎസ് നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ, ശക്തമായ തിരിച്ചടി നൽകുമെന്ന് ഇറാൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇതിന് പിന്നാലെ കുവൈറ്റിലെ അമേരിക്കൻ വ്യോമതാവളം ലക്ഷ്യമാക്കി ഇറാൻ വിക്ഷേപിച്ച ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ യുഎസ് സൈന്യം ആകാശത്തുവെച്ച് തകർത്തു. ഇറാന്റെ നടപടി ഗുരുതരമായ വെടിനിർത്തൽ ലംഘനമാണെന്ന് യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് ആരോപിച്ചു. കൂടാതെ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് സമീപം ഭീഷണി ഉയർത്തിയ അഞ്ച് ഇറാനിയൻ ഡ്രോണുകളും യുഎസ് വെടിവച്ചിട്ടു.
യുഎസുമായുള്ള സമാധാന ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായി 14 ഇന കരാറിന്റെ കരട് രൂപം തയ്യാറായതായി ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. യുഎസ് ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കുക, ഇറാൻ അതിർത്തികളിൽ നിന്ന് യുഎസ് സൈന്യം പിന്മാറുക, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം ഇറാനും ഒമാനും ചേർന്ന് കൈകാര്യം ചെയ്യുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളാണ് ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ചത്. എന്നാൽ ഈ റിപ്പോർട്ടുകൾ പൂർണമായും വ്യാജമാണെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് പ്രതികരിച്ചു.
ഇറാനുമായുള്ള ചർച്ചകളിൽ താൻ തൃപ്തനല്ലെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങിയില്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും യുദ്ധത്തിലേക്ക് മടങ്ങുമെന്നും, പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി പീറ്റ് ഹെഗ്സെത്ത് ഇറാനെ പൂർണമായി തകർക്കുമെന്നും ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ഇറാനൊപ്പം ചേരാൻ ശ്രമിച്ചാൽ പരമ്പരാഗത സഖ്യകക്ഷിയായ ഒമാനെതിരെയും ശക്തമായ സൈനിക നടപടിയുണ്ടാകുമെന്ന് ട്രംപ് ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിക്കാൻ ഇറാൻ പുതുതായി രൂപീകരിച്ച 'പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് സ്ട്രെയിറ്റ് അതോറിറ്റി'ക്ക് യുഎസ് ട്രഷറി ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തി. ഇറാന്റെ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി പണം കണ്ടെത്താനാണ് ഈ അതോറിറ്റി രൂപീകരിച്ചതെന്നാണ് യുഎസ് ആരോപണം. വരാനിരിക്കുന്ന ഇടക്കാല തെരഞ്ഞെടുപ്പും ആഗോള എണ്ണവിപണിയിലെ വിലക്കയറ്റവും ട്രംപിന് രാഷ്ട്രീയ വെല്ലുവിളിയാകുന്നുണ്ട്.
ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ പാകിസ്ഥാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ശക്തമായ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതി, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം, ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കൽ തുടങ്ങിയ സങ്കീർണമായ വിഷയങ്ങളിലാണ് ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുന്നത്. വരും ദിവസങ്ങൾ നിർണായകമാണെന്നും സമാധാന ചർച്ചകളിൽ പുരോഗതിയുണ്ടാകുമോ എന്ന് വ്യക്തമാകുമെന്നും യുഎസ് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ അറിയിച്ചു. കടുത്ത ആഭ്യന്തര സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കിടയിലും ഇരുരാജ്യങ്ങളും പൂർണമായൊരു യുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്നില്ലെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
